کاربرد نانو در پزشکی - نبض هوشمند سلامت
تکنولوژی

کاربرد نانو در پزشکی

در این مقاله قصد داریم تا بیشتر در رابطه با نانوتکنولوژی در پزشکی و مهمتر از آن یعنی تاثیر فناوری نانو در پزشکی و قلب صحبت کنیم.

فهرست مطالب

 

نانو تکنولوژی

مبحث نانو با مواد و ساختاری سر و کار دارد که طول آن‌­ها تقریبا بین یک تا صد نانومتر است. در این سطح از اندازه‌­ها قوانین مکانیک کوانتوم حاکم است و دیگر از قوانین دنیا در مقیاس بزرگ (یا همان کلاسیک) پیروی نمی­‌کند. به همین علت است که ممکن است از مواد رفتاری سر بزند که اصلا قابل پیش‌بینی نبوده و گاها عجیب به نظر می­‌رسد. امروزه از فناوری نانو در طیف گسترده‌­ای از علوم و صنایع استفاده می­‌شود. از علوم مرتبط با انرژی گرفته تا الکترونیک و حتی پزشکی. فناوری نانو در پزشکی هنوز بسیار جدید است و جای بسیار زیادی برای گسترش و پیشرفت دارد.

بسیاری از پزشکان و متخصصان معتقد هستند که ورود علم نانو در پزشکی می­تواند خیلی از مشکلاتی که تا به حال موفق به حل آن نشده بودیم را حل کند. یکی از مباحثی که در این مدت که علم نانو به کمک علم پزشکی آمده و توانسته در آن بخش مفید باشد؛ مبحث درمان سرطان و بطور خاص معالجه مشکلات قلبی بوده است.

 

نانو پزشکی

نانو تکنولوژی در زمینه پزشکی بیشتر به نام نانو پزشکی شناخته می‌شود. در حال حاضر این تکنولوژی در بخش‌های مختلف پزشکی کاربرد دارد ولی یکی از مهمترین بخش‌های نانو در پزشکی مربوط به مشکلات قلبی است، چرا که تا به الان تاثیرات بسیار مثبتی را بر آن گذاشته است.

از جمله بخش‌هایی که به کمک نانو در علم کاردیولوژی، حل یا بهبود یافته‌اند، می‌توان به وجود نقص در دریچه قلب و همچنین درمان پلاک‌های شریانی قلب که در بروز بیماری‌هایی مثل سکته‌ قلبی دخیل هستند، اشاره کرد.

استفاده از نانو تکنولوژی بجای عمل جراحی که یک عمل تهاجمی است: بسیار کم خطرتر است و نیازی نیست تا بافت‌­های بزرگ بدن را برای رفع بیماری جراحی کنیم. در صورتی که با وجود نانو داروها این اتفاق بسیار ساده­‌تر حل می‌­شود. برای مثال، در افرادی که دارای بیماری قلبی هستند یا دچار حمله قلبی شده‌­اند، قلب‌شان ضعیف است و گاها دچار نارسایی است اما این مشکل به قدری حاد نیست که نیاز به جراحی داشته باشد. به همین منظور استفاده از نانو داروها مناسب‌­ترین گزینه است.

از موارد دیگر کاربرد نانو تکنولوژی که گروهی از مهندسین، پزشکان و دانشمندان مواد در دانشگاه MIT انجام داده‌­اند، در ترمیم قلب است که با همکاری مهندسین بافت و با کمک نانو سیم­‌های طلا توانسته­‌اند قسمت آسیب دیده قلب را ترمیم کنند و بافت غیر عملکردی و مرده را جایگزین کنند. همچنین از نانو ذرات منیزیم نیز استفاده می‌شود که توانایی عبور از بافت را دارد و به سمت بافت آسیب دیده رفته و آن را ترمیم می­‌کند.

با وجود تاثیر زیاد این کار اما باید بدانیم که انجام آن به این سادگی­‌ها هم نیست. سلول­‌های قلب به سادگی در آزمایشگاه قابل ساخت نیستند و اضافه کردن نانو مواد برای بازسازی سلول­‌های قلب و همچنین همگام سازی سلول‌­ها با یکدیگر برای جلوگیری از رد سلول‌ها توسط بدن مسئله‌­ بسیار مهمی است. حتی بعد از گذر از مرحله ساخت سلول­‌ها لازم است که سلول­‌های جدید دقیقا در جهت درست و در راستای سلول­‌های قبلی کار کنند و ناهماهنگی در فعالیت بافت‌­ها ایجاد نشود. در نمونه‌­های اولیه از این فرآیند، بخاطر آنکه بافت ساخته ‌شده رسانای خوبی نبود، باعث ایجاد مشکلاتی شده بود و نمی‌شد به خوبی از آن استفاده کرد؛ اما در تلاش­‌های بعدی و با اضافه کردن نانو سیم­‌های طلا، مشکل رسانا بودن که رابطه مستقیمی با انبساط و انقباض قلب دارد نیز تا حد زیادی حل شد.

 

نانو ذرات

یکی دیگر از کاربردهای نانو تکنولوژی در نانو ذرات است که برای حمل دارو استفاده می­‌شود، به این شکل که این نانو ذرات به دیواره شریان­‌های مورد نظر می‌چسبند و به مرور زمان و به آرامی دارو را در داخل بدن آزاد می‌­کنند. از مهمترین ویژگی‌­های این نانو ذرات این است که می­‌توانند بافت آسیب دیده را پیدا کنند، به آن متصل شوند و محموله داروی خود را به آرامی به آن وارد کند.

نانو ذرات در حال انتقال دارو به داخل بدن - نبض آوا

این ذرات برای حمل دارو از ۳ لایه تشکیل شده‌­اند و حدود ۶۰ نانومتر قطر دارند. لایه بیرونی پوششی از پلیمر به نام PEG دارد و وظیفه آن محافظت از تجزیه دارو است. لایه میانی از جنس چربی است و هسته داخلی نیز حاوی دارو به همراه زنجیره پلیمر است که نقش کنترل زمان انتشار دارو را دارد.

بی شک هر بخش از این مقاله دارای جزییات بسیار بیشتری است که در رابطه با نحوه کار و جنس مواد نانو به کار رفته کاملا متفاوت هستند و ویژگی­‌های خاص خود را دارند و ما تلاش کردیم تا مختصری از آنچه تکنولوژی نوین نانو امروزه در علم پزشکی (نانو در پزشکی) وارد کرده است را معرفی کنیم و توضیح مختصری بدهیم. 

در مقالات بعدی بیشتر راجع به برخی از این روش­ها خواهیم گفت.

تعداد بازدید: 44
نوشته شده در 1399/09/02
این مقاله را به اشتراک بگذارید:

نظرات کاربران

دیدگاه خود را درباره این پست بنویسید:
برای ثبت دیدگاه، ورود به سایت الزامی است. حساب کاربری ندارید؟ ثبت نام کنید.